Ziekenhuismedewerkers bij Isala in Zwolle en Meppel kunnen sinds ruim een jaar gebruik maken van de HerstelWijzer: een online tool met informatie en tips om beter te herstellen na een werkdag. Uit een onderzoek naar de HerstelWijzer blijkt dat deze echt werkt om vermoeidheid na het werk tegen te gaan. ‘Herstel is belangrijk voor je gezondheid, maar ook om weer energiek aan de nieuwe dag te beginnen.’

De HerstelWijzer werd bedacht vanuit de afdeling arbo van Isala, nadat uit intern onderzoek bleek dat veel medewerkers moeite hadden met herstellen na een werkdag. De kern van de training bestaat uit vier trainingsmodules waarin verschillende herstelstrategieën aan bod komen: ontspanning, loskomen, controle, en het aangaan van uitdagingen (mastery). Elke trainingsmodule bestaat onder andere uit vragenlijsten, filmpjes, kennistesten en uitleg. Deelnemers leren op wat voor manier ze moe zijn (bijvoorbeeld fysiek of mentaal moe) en wat ze zelf kunnen doen om deze vermoeidheid te verminderen. Zo maken ze onder andere een top vijf van ontspannende activiteiten, die passen binnen de eigen situatie, en kiezen daaruit een activiteit die ze dagelijks gaan doen.

Bekijk het bericht over de opzet van de HerstelWijzer uit april 2016 voor meer informatie.

Meer energie

Inmiddels is het effect van de HerstelWijzer onderzocht. De 46 medewerkers die verschillende trainingsmodules uit de HerstelWijzer volgden, werden afgezet tegen een controlegroep van 93 medewerkers. Daaruit blijkt dat de HerstelWijzer echt helpt om te ontspannen en om meer controle te ervaren over de vrije tijd. ‘Daarnaast draagt de tool ook bij aan het verlagen van de vermoeidheid na het werk’, zegt Marita van Polen, specialistisch verpleegkundige bij Isala, die met het onderzoek afstudeerde tot arbeids- & organisatiepsycholoog. Het merendeel van de deelnemers volgde twee modules uit de training (ontspanning en loskomen van het werk) in plaats van, zoals gehoopt, alle vier de modules. Desondanks zorgde de training voor meer herstel bij de deelnemers.

Hoewel het aantal deelnemers aan de HerstelWijzer tegenviel (152 medewerkers hadden zich aangemeld voor deelname, maar slechts 46 daarvan volgden echt een training), is het effect ervan overtuigend genoeg voor Isala om de tool verder te ontwikkelen. ‘We hebben plannen om de HerstelWijzer interactiever te maken, met meer filmpjes en meer mogelijkheden om contact op te nemen met een coach. We willen vooral samen met gebruikers verbeteringen aanbrengen’, aldus Van Polen. ‘Zo willen we de HerstelWijzer toepassen in blended learning, waarbij we het combineren met een face-to-face training.’

Verder onderzoeken

Ook gaat van Polen de HerstelWijzer verder onderzoeken. Zo wil ze onder andere achterhalen in hoeverre de ervaren werkdruk een rol speelt in het al dan niet volgen van de hersteltraining. Er zijn signalen dat medewerkers die hier problemen mee ervaren, niet starten met de HerstelWijzer of deze vroegtijdig onderbreken. ‘Daarnaast deden vooral hoogopgeleide, vrouwelijke verpleegkundigen mee van gemiddeld 46 jaar. We willen graag weten of de training ook effectief is voor andere groepen medewerkers en we willen meer verschillende deelnemers strikken.’

Ook wil Van Polen ervoor zorgen dat de uitval vermindert. Ze vroeg collega’s die zich hadden aangemeld voor het eerste onderzoek, maar toch afhaakten, wat de reden was voor het stoppen met de training. ‘Sommigen waren vergeten dat ze zich hadden aangemeld’, zegt Van Polen, ‘maar gek genoeg gaf het merendeel aan té vermoeid te zijn om na hun werk aan de HerstelWijzer te zitten. Daarom kijken we ook hoe we deelnemers kunnen stimuleren om er ook echt mee aan de slag te gaan.’

Hoewel de HerstelWijzer door de arbodienst van Isala is ontwikkeld, zou Van Polen graag sparren met andere ziekenhuizen over het herstellen na een werkdag. ‘De komende maanden gaan we met de tool verbeteren. Daarbij is input vanuit andere instellingen zeer welkom. Herstellen na een werkdag is iets dat bij veel ziekenhuismedewerkers speelt en ook bij veel andere werkenden in Nederland. Hopelijk kan de HerstelWijzer iets voor hen betekenen.’