‘De technologische ontwikkelingen moeten ervoor zorgen dat het werk fijner wordt om te doen’, dat zei Robbert Coenmans, promovendus aan Tilburg Law School, tijdens zijn openingspresentatie op de StAZ Medezeggenschapsdag 2018. Dit kan bijvoorbeeld door het papierwerk te automatiseren en daarmee uit handen te nemen van de verpleegkundige. De verpleegkundige heeft dan meer tijd voor het contact met patiënten. De OR speelt hierin een belangrijke rol.

Personeelstekorten

De technologische innovaties in de zorg gaan hard. Ook ziekenhuizen en revalidatiecentra zetten steeds meer technologie in. Dat kan het werk leuker en lichter maken, maar tegelijkertijd is niet iedereen altijd enthousiast hierover. In 2014 waarschuwde Lodewijk Asscher, toenmalig minister van Sociale Zaken, dat robots bij een aanzienlijk deel van de bestaande banen mensen kunnen vervangen.

Amerikaanse arbeidsmarkt is niet de Europese

Daarnaast concludeerden Amerikaanse onderzoekers dat 47 procent van alle bestaande banen door robots konden worden overgenomen. ‘Tegenwoordig is deze angst wat weggenomen. De Amerikaanse arbeidsmarkt is namelijk niet te vergelijken met de Europese. In Amerika is het heel normaal dat een werknemer slechts één taak heeft, terwijl in Europa het werk vaak uit verschillende taken bestaat’, zegt Coenmans.

Geen functie, maar takenpakket

Taken die door een robot kunnen worden uitgevoerd, zijn bijvoorbeeld het maken van afspraken. Dat is de taak van een secretaresse. Het werk van een secretaresse bestaat echter uit veel meer taken die niet door een robot kunnen worden uitgevoerd. ‘Dat betekent dat er misschien twee taken verdwijnen van iemand die in totaal vijf taken heeft. Een organisatie kan er dan voor kiezen of het werk door minder personeel wordt gedaan of dat het personeel andere taken krijgt. Dat er hele banen verdwijnen is onwaarschijnlijk’, stelt Coenmans.

Overleg tussen werknemer en werkgever

Volgens het OECD loopt 10 procent van de werkenden een hoog risico om zijn of haar baan kwijt te raken. ‘Dit onderzoek houdt geen rekening met het feit dat als de arbeidsproductiviteit omhoog gaat, er vaak nieuwe banen bijkomen in andere sectoren. Maar we willen natuurlijk niet dat werknemers de branche verlaten. We hebben liever dat ze taken bijleren. De oplossing voor veel dilemma’s rondom technologie ligt in overleg tussen werknemer en werkgever’, zegt Coenmans.

Invloed ondernemingsraad op technologisering

De impact van technologie gaat volgens Coenmans groot zijn, maar gaat meer over hóe we werken dan over óf we nog werken. Zo kan een robot een ondersteunende functie vervullen, zoals het tillen van patiënten. De invloed van de OR is groot op de technologisering. ‘Er zijn meer dan voldoende aanknopingspunten in het collectief arbeidsrecht om werknemers een stem te geven in technologiebeslissingen. Denk niet alleen na over of er in de toekomst nog werk is, maar juist over hoe het werk ingedeeld wordt en het feit dat je daar veel invloed op hebt’, adviseert Coenmans OR-leden.