Zo’n 80 procent van de ziekenhuizen heeft te maken met tekorten en moeilijk vervulbare vacatures. Een van de oplossingen is een andere verdeling van werk over mensen. De inzet van technologie kan er daarbij voor zorgen dat 46 procent van de ziekenhuispatiënten eerder naar huis gestuurd kan worden met ‘zorg op afstand’. Dat betekent dat het werk in ziekenhuizen aanzienlijk gaat veranderen. Dat werd duidelijk in de workshop van Astrid Westerbeek en Irene van de Glind van FWG op de StAZ Medezeggenschapsdag.

Ziekenhuisprofessionals maken de toekomst!

FWG onderzoekt doorlopend de belangrijkste trends en ontwikkelingen in de zorg en hun gevolgen voor het werk. Onlangs verscheen het Brancherapport algemene ziekenhuizen 2018, een uitgave van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ). FWG schreef hiervoor het hoofdstuk Ziekenhuisprofessionals maken de toekomst!. In dit hoofdstuk schrijft FWG onder meer: ‘Een van de oplossingen tegen tekorten, ligt in het fundamenteel anders kijken naar de verdeling van werk over mensen. Van al het werk in ziekenhuizen is ruim acht procent elementair en daarmee geschikt voor taakherschikking.’

Taakherschikking

Westerbeek en Van de Glind sluiten zich aan bij Robbert Coenmans door naar functies te kijken als een samenhangend geheel van taken, kennis en vaardigheden. ‘Door functies af te pellen tot op taakniveau, kun je taken anders invullen en herverdelen. Welke taken zijn overdraagbaar en welke taken hangen met elkaar samen? Op deze manier ontstaat er ook ruimte voor functiecreatie voor mensen die vallen onder de Participatiewet. Dit gebeurt nu al in het Limburgse ziekenhuis Zuyderland’, zegt Van de Glind.

Technologie

Naast taakherschikking onder mensen kunnen taken ook worden geautomatiseerd of overgenomen door robots of drones. Zo brengt robot Robin in het Albert Schweitzer Ziekenhuis buisjes met bloed van de afdeling naar het lab. De Nederlandse Vereniging voor Technische Geneeskunde spreekt van zes categorieën van zorgtechnologie: Telemonitoring, Domotica en zelfmonitoring, Elektronisch patiëntendossier en portaal (EPD), Big Data, Augmented en virtual reality en Innovaties in medische beeldvorming en interventies.

Zorgtechnologie heeft grote invloed op het werken in ziekenhuizen. Waar verdwijnt er werk, waar verschijnt er werk en waar blijft werk bestaan? ‘Het werk verdwijnt bij bijvoorbeeld het stellen van diagnoses. Ecg’s uitlezen kunnen computers beter dan mensen. Er ontstaan ook nieuwe functies, zoals een 3D-operator en een chief medical information officer (CMIO). Dit is de schakel tussen ICT, zorgprofessional en raad van bestuur. Het werk dat blijft bestaan verandert. Zo zal er meer zorg op afstand komen, zoals in het Maxima Medisch Centrum in Eindhoven en Veldhoven. Hier maakt men gebruik van het Remote Patient Management programme (RPM). Patiënten meten hierbij zelf elke dag hun waarden en een verpleegkundige leest deze waarden op afstand. Tijdens het monitoren wordt voor iedere patiënt gekeken of en zo ja welke acties noodzakelijk zijn’, vertelt Van de Glind.

Rol van de ondernemingsraad

Wat is de rol van OR-leden bij deze ontwikkeling en moeten zij ook bijscholen en externe adviezen inwinnen? De deelnemende OR-leden van de workshop kwamen tot een unaniem ‘ja’. Daarnaast concludeerden ze dat OR-leden zichzelf altijd de vragen moeten stellen: Wat levert het op? Wat betekent het voor de werknemer en welke scholing is nodig?