Ziekenhuismedewerkers die een agressie-incident hebben meegemaakt, kloppen vaak als eerste aan bij hun leidinggevende. Om de nazorg aan medewerkers te verbeteren, organiseerde ziekenhuis Tergooi daarom een training voor leidinggevenden. Met ondersteuning van Veilig Werken in de Zorg (Duidelijk over agressie) leerden zij waar het bij nazorg vooral om draait: goed luisteren.

Marleen van der Linde, naast psychiatrisch verpleegkundige bij Tergooi ook coördinator van het bedrijfsopvangteam (BOT) en agressietrainer, had een training nazorg voor alle leidinggevende al een tijd op haar lijstje staan. ‘Nazorg is een van de pijlers van Veiligezorg en heel belangrijk bij de aanpak van agressie. Een agressie- of geweldsvoorval kan ingrijpende gevolgen hebben voor medewerkers en hun omgeving. Het is dan belangrijk dat zij goed worden opgevangen door de organisatie en de nodige zorg en nazorg krijgen. Teammanagers en collega’s spelen daar een belangrijke rol in.’

De Basis

De trainingen werden vorig jaar gegeven door De Basis, de stichting die vooral geüniformeerde medewerkers begeleid na incidenten. Stichting De Basis werkt vanuit de Richtlijn psychosociale ondersteuning geüniformeerden. Het uitgangspunt daarbij is dat iedere medewerker een eigen verantwoordelijkheid heeft om zijn inzetbaarheid in stand te houden. Niet alleen door zijn kennis en beroepsvaardigheden bij te houden, ook door zijn gezondheid en psychische gesteldheid in de gaten te houden. Dit uitgangspunt past bij de visie van Tergooi.

De Basis verzorgde vorig jaar zeven bijeenkomsten bij Tergooi. In vijf daarvan werd vooral voorlichting en informatie gegeven. Hier deden 45 leidinggevenden aan mee; ruim tweederde van het management bij Tergooi. Daarnaast werden twee trainingsbijeenkomsten georganiseerd met onder andere een trainingsacteur. Het doel van de bijeenkomsten was het herkennen en signaleren van psychosociale klachten, verwerkingsprocessen en gedragsveranderingen op de korte en langere termijn.

Inzichten veranderd

De leidinggevenden in Tergooi hadden jaren geleden al eens een training nazorg gekregen. ‘Maar de inzichten over goede nazorg zijn inmiddels behoorlijk veranderd’, weet Van der Linde. ‘Vroeger vond men het vooral belangrijk om veel met slachtoffers te praten over het incident dat zij hadden meegemaakt. Maar het blijkt dat dit herbeleven van het incident de klachten juist kan verergeren.’ De trainingen die de managers van Tergooi vorig jaar volgden waren daarom vooral gericht op goed luisteren. Van der Linde: ‘Door goed te luisteren naar medewerkers kunnen leidinggevenden klachten snel herkennen. Tijdens de training hebben ze geleerd wat schokkende gebeurtenissen met medewerkers kunnen doen en hoe ze een eventuele ongezonde verwerking kunnen herkennen.’

Een bijkomend voordeel van de trainingen is dat de samenwerking met het bedrijfsopvangteam is verbeterd. ‘Leidinggevenden wisten niet altijd wat ze aan het BOT hadden’, aldus Van der Linde. ‘Tijdens de trainingen hebben ze meer inzicht gekregen in het samenhangend beleid rondom preventie. Ze weten beter wat daarin hun taak is en in welke gevallen ze kunnen doorverwijzen. Van managers en medewerkers horen we dat de drempel om het BOT te benaderen lager is geworden.’

Na een incident wijzen de teammanagers de werknemer op het BOT. Daarnaast vullen werknemers na een incident een melding in, waarin ze aangeven of ze ondersteuning willen. In dat geval neemt iemand van het bedrijfsopvangteam contact op. Op de Spoedeisende Hulp worden werknemers na een incident sinds kort automatisch opgebeld door iemand van het BOT. ‘Een pilot die we hiermee draaiden bleek goed te werken’, aldus Van der Linde. ‘We vragen mondeling na hoe men de opvang door het BOT heeft ervaren en de reacties zijn positief.’

Nieuwe trainingen staan voorlopig nog niet in de planning. ‘De trainingen vorig jaar hebben we kunnen organiseren met de ondersteuningsregeling ‘Veilig Werken in de Zorg’, aldus Van der Linde. ‘Die ondersteuning was zeer welkom. Anders hadden we dit niet kunnen doen.’