Apothekersassistenten en schoonmaakmedewerkers worden in het ziekenhuis blootgesteld aan cytostatica. De gezondheidsrisico’s van medewerkers in de apotheek die betrokken zijn bij het voor toediening gereedmaken van de stoffen en van medewerkers in de schoonmaak worden in ruim voldoende mate beheerst. Dit geldt niet voor de apothekersassistenten die de voorbereiding en eindcontrole uitvoeren. Dat blijkt uit een onderzoek dat is uitgevoerd in opdracht van Stichting Arbeidsmarkt Ziekenhuizen (StAZ) en het Sociaal Fonds voor de Kennissector (SoFoKleS).

In ziekenhuizen wordt gebruik gemaakt van cytostatica bij de behandeling van patiënten. Cytostatica vallen onder gevaarlijke stoffen, omdat sommige kankerverwekkend zijn of schadelijk voor de voorplanting. Iedereen die met de stoffen werkt, moet dan ook zorgvuldig handelen in het belang van de eigen veiligheid en die van anderen. Het gebruik van handschoen bij blootstelling aan cytostatica zou te allen tijde verplicht moeten zijn.

Kans op overschrijding toetsingswaarde cytostatica apothekersassistenten

De gemiddelde blootstelling aan cyclofosfamide (CF), dit medicijn valt onder de groep cytostatica, op de handen van apothekersassistenten die betrokken zijn bij het voor toediening gereedmaken, bedraagt 0,05 μg per week. Dit ligt ruimschoots onder de toetsingswaarde 0,74 μg CF per week. De kans op overschrijding van de toetsingswaarde bij deze apothekersassistenten bedraagt 1,4 procent en ligt daarmee onder het toetsingscriterium van ten hoogste 5%.

Bij apothekersassistenten die de voorbereiding en eindcontrole uitvoeren is de blootstelling naar schatting 0,15 μg CF per week. Ook deze gemiddelde weekblootstelling ligt onder de toetsingswaarde. Echter door de grote spreiding is de kans op overschrijding van de toetsingswaarde bij deze groep apothekersassistenten te hoog: 13 procent. De hogere gemiddelde blootstelling bij de voorbereiding en eindcontrole is waarschijnlijk het gevolg van het niet dragen van handschoenen. Dat is volgens de huidige voorschriften niet verplicht bij deze werkzaamheden. Geadviseerd wordt om ook bij deze werkzaamheden het gebruik van handschoenen verplicht te stellen.

Blootstelling cytostatica schoonmaakmedewerkers onder toetsingswaarde

Bij schoonmaakmedewerkers is de gemiddelde blootstelling aan cytostatica op de handen naar schatting 0,02 μg CF per week. Bij een drietal bemeten schoonmaaktaken waaronder de schoonmaak van patiëntenkamer/behandelplaats door een zorgondersteuner en een oncologieverpleegkundige, werden géén handschoenen gedragen, terwijl dit wel verplicht is. Dit resulteerde bij alle drie in detecteerbare CF-besmettingen op de handen. De gemiddelde weekblootstelling van schoonmaakmedewerkers ligt ver onder de toetsingswaarde voor verpleegkundigen van 0,74 μg/week. De kans op overschrijding van de toetsingswaarde is bij schoonmaakmedewerkers zeer laag (0,04%).

Meer informatie

In 2013-2014 werden de gezondheidsrisico’s voor verpleegkundigen grondig onderzocht. Uit dit onderzoek kwam naar voren dat de cytostaticablootstelling beneden de grenswaarde van 0.74 μg/week ligt. Wilt u meer weten over het onderzoek onder apothekersassistenten en schoonmaakmedewerkers? Download dan nu de pdf.