De Europese lidstaten krijgen nog een half jaar om de onderhandelingen af te ronden over een nieuwe Europese richtlijn voor zwangerschapsverlof. Als dat niet lukt, beëindigt de Europese Commissie (EC) de onderhandelingen om vervolgens aan een nieuw voorstel te gaan werken. Dat maakte de EC in december bekend, bij monde van Frans Timmermans.

Europese sociale partners

De sociale partners in Europa zijn al in 2006 en 2007 geconsulteerd over een betere balans tussen werk en privé, inclusief zwangerschaps- en ouderschapsverlof. In 2008 zijn de sociale partners officieel begonnen met onderhandelingen over het aanpassen van de richtlijn.

Europees Parlement

Het Europees Parlement (EP) was verdeeld over het aantal verlofweken. De Groenen pleitten bijvoorbeeld voor 24 weken, terwijl de Christendemocraten 16 weken genoeg vonden. Volgens een deel van het EP is ouderschapsverlof helemaal geen zaak van de Europese Unie en zou het aan de lidstaten overgelaten moeten worden. In 2010 bracht het EP een rapport uit met daarin het voorstel om het zwangerschapsverlof te verruimen van 14 naar 20 weken. Een ander voorstel was om verlof gedurende de eerste zes weken na de bevalling verplicht te stellen.

De lidstaten

De Raad van Ministers (de lidstaten) bestempelden die voorstellen in december 2010 als te ruim en wezen ze af. In formele zin hebben ze eigenlijk nooit hun mening gegeven; dat zijn ze namelijk niet verplicht. Tegenstanders waren onder andere: Duitsland, Tsjechië, Denemarken, Estland, Slowakije, Zweden en Nederland. In tijden van economische en financiële crises is een verruiming van de verlofregelingen niet gepast, aldus het merendeel van de lidstaten. Daar komt bij dat de verschillen tussen de lidstaten erg groot zijn. Dit bemoeilijkt het bereiken van overeenstemming. Sindsdien is er niet veel beweging in de onderhandelingen tussen de lidstaten.

Europese Commissie

In de zomer van 2014 kondigde de Europese Commissie, in het kader van het REFIT-programma (het programma van de EC om EU-wetgeving eenvoudiger en goedkoper te maken), al aan dat zij de voorstellen over zwangerschapsverlof tegen het licht zou houden. Daar is nu dus de mededeling van de Commissaris voor betere regelgeving (Timmermans) bijgekomen. Volgens de EC zijn de regelingen omtrent zwangerschapsverlof in de lidstaten sinds 2008 al flink aangepast. Daardoor zouden de voorstellen (die uit 2008 stammen) inmiddels achterhaald zijn. Daarnaast zijn de onderhandelingen volgens de Commissie gestuit op een ‘institutional deadlock’ en heeft veel langer dooronderhandelen geen zin.

Verschillen tussen de lidstaten

Hoe verschillend denken de 28 lidstaten van de EU over ouderschapsverlof? Download het overzicht >

Wilt u meer weten over hoe zwangerschapsverlof in de verschillende lidstaten is geregeld? Neem dan contact op met Marjolein van Dijk.