Stijgende zorgvraag maakt duurzame inzetbaarheid onmisbaar in ziekenhuizen
Inzichten en cijfers van AZW
Ziekenhuizen vormen een onmisbare schakel in de Nederlandse zorg. Dagelijks zetten ruim 220.000 medewerkers zich in voor acute, planbare en complexe medische zorg. De sector combineert hoogspecialistische zorg met brede toegankelijkheid en speelt een centrale rol in het zorgstelsel. Medewerkers ervaren hun werk als betekenisvol en zijn sterk betrokken bij hun vak en organisatie. Tegelijkertijd neemt de druk op de arbeidsmarkt toe. De zorgvraag groeit, terwijl de werkgelegenheid slechts beperkt meegroeit. Dit leidt tot aanhoudende krapte, oplopende werkdruk en een toenemend arbeidsmarkttekort in de komende jaren. Juist in deze context is duurzame inzetbaarheid essentieel: om medewerkers gezond, gemotiveerd en inzetbaar te houden en om de continuïteit van ziekenhuiszorg te kunnen blijven garanderen.
Het AZW-programma brengt deze ontwikkelingen in zorg en welzijn in beeld met betrouwbare kennis en informatie over de arbeidsmarkt. Zo kunnen beleidsadviseurs en bestuurders goede beslissingen nemen, tijdig actuele knelpunten signaleren en anticiperen op toekomstige trends.
Dit laten de AZW-cijfers zien
Arbeidsmarkt ziekenhuizen in cijfers
- In Q1 2025 werkten 224.500 medewerkers in ziekenhuizen.
- Het aantal medewerkers groeide de afgelopen jaren beperkt en blijft achter bij de stijgende zorgvraag.
- Het arbeidsmarkttekort neemt naar verwachting toe van 4.700 medewerkers in 2025 naar 14.100 in 2035 onder het scenario referentie + beleid.
- Het ziekteverzuim lag in 2024 op 6,1%, lager dan het sectorgemiddelde maar wel stijgend.
- 42% van de medewerkers ervaart de werkdruk als (veel) te hoog.
- 50% van de medewerkers wil doorwerken tot de AOW-leeftijd, 49% acht zichzelf daartoe lichamelijk en geestelijk in staat.
Betrouwbare informatie over de arbeidsmarkt van zorg en welzijn
De arbeidsmarktvraagstukken in zorg en welzijn zijn complex. In het AZW-programma werken arbeidsmarktfondsen in zorg en welzijn en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) al sinds 1994 samen om betrouwbare, onafhankelijke informatie te bieden over de arbeidsmarkt. Het AZW-programma verzamelt en verstrekt betrouwbare informatie op zowel landelijk als regionaal niveau en stimuleert het datagedreven werken aan arbeidsmarktvraagstukken.
Trendrapportages en Longreads
- De staat van de arbeidsmarkt ziekenhuizen 2025: In deze trendrapportage brengt AZW de staat van de arbeidsmarkt in ziekenhuizen in beeld met cijfers, trends en prognoses.
- Technologie in zorg en welzijn: In opdracht van het AZW-programma heeft onderzoeksbureau Newcom zorgprofessionals in zorg en welzijn bevraagd over hun ervaringen met technologie op de werkvloer. Dit leverde zowel sectorbrede inzichten op als verdiepende branche-inzichten met concrete praktijkvoorbeelden.
- Loopbaanpaden in zorg en welzijn: Welke stappen zetten mensen op de arbeidsmarkt van zorg en welzijn? Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) heeft een nieuwe longread gepubliceerd over loopbaanpaden in de zorg en welzijn sector.
- Personeelsbeleid van grote en kleine organisaties: Zijn er verschillen in diverse onderdelen van personeelsbeleid tussen kleine en grote organisaties? En zijn er ook verschillen in de werkbeleving van medewerkers in kleine en grotere organisaties?
Duurzame inzetbaarheid krijgt vorm in het dagelijks werk
Uit recente AZW-publicaties en praktijkvoorbeelden blijkt dat duurzame inzetbaarheid vooral ontstaat in het dagelijks werk. Niet door losse regelingen of programma’s, maar door de manier waarop werk is georganiseerd en hoe mensen met elkaar samenwerken. De voorbeelden laten zien dat het gaat om concrete keuzes op de werkvloer: hoe teams zijn ingericht, hoeveel invloed medewerkers hebben op hun werk, en of er structureel aandacht is voor ontwikkeling, gezondheid en veiligheid. Aandacht voor sociale veiligheid, werkdruk en openheid over fysieke en mentale klachten blijkt daarbij doorslaggevend. Waar medewerkers zich gehoord voelen en invloed ervaren op hun werk, blijft het verzuim lager en neemt de bereidheid toe om gezond en gemotiveerd door te werken.
Publicaties over duurzame inzetbaarheid voor meer verdieping
- Wat werkt in duurzame inzetbaarheid: lessen uit 8 praktijkcasussen: Inspirerende voorbeelden uit verschillende branches die laten zien hoe duurzame inzetbaarheid op de werkvloer vorm krijgt.
- Ziekteverzuim in zorg en welzijn – deze organisaties laten zien hoe het anders kan: Een coproductie van CBS en AZW met cijfers over ziekteverzuim in zorg en welzijn én praktijkverhalen over verzuimpreventie.
- Infographic over werkbeleving in 2025: In één oogopslag inzicht in hoe werknemers en werkgevers het werken in de branche ziekenhuizen ervaren.
- Infographics over verzuim en arbeidsomstandigheden 2025: In één oogopslag inzicht in verzuimtrends en arbeidsomstandigheden in de branche ziekenhuizen.
