Iedere werkgever in Nederland heeft een aandeel in het creëren van 125.000 extra banen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. In de afgelopen vijf jaar heeft het MC Slotervaart al ruim 100 leerlingen met een Wajong uitkering aan een werk- en opleidingsplek geholpen. Waarom zijn zij dit project ruim voor de banenafspraak gestart? En hoe helpt het Slotervaart jongeren aan een werkplek? Volgens Willem de Boer, lid Raad van Bestuur, kent het Slotervaart een rijke traditie in het bieden van zorg bieden aan de zwakkeren in de samenleving. ‘Opkomen voor de kwetsbaren zit in de genen van onze organisatie. Bovendien is het ziekenhuis sterk opleidingsgedreven. Vijf jaar geleden waren we net gestopt met een groep vrijwilligers waardoor sommige werkzaamheden tussen wal en schip dreigden te vallen. Een aantal collega’s, die zich vanuit de privé situatie sterk maakte voor mensen met een Wajong uitkering, heeft toen een programma bedacht voor 20 werkplekken voor leerlingen.’

20 Wajongeren per jaar

Alle kandidaten behoren tot de doelgroep van de banenafspraak. Met het UWV worden mogelijke kandidaten geselecteerd. De eerste stap is een profielselectie. Daarop volgen intakegesprekken en soms een snuffelstage. Een ‘ja’ krijgt daarna vorm in een arbeidscontract van een jaar met het ziekenhuis. De Boer: ‘Het is cruciaal om de screening goed en zorgvuldig te doen. Niet iedereen is geschikt. Als we afspreken dat je om half negen begint, moet je niet om kwart voor negen binnenkomen. Afspraak is afspraak. Protocollen zijn in zorgorganisaties heel belangrijk.’

De jongeren werken een jaar in het ziekenhuis en parallel daaraan leren ze in het MBO. Ieder half jaar start er een groep van 10 nieuwe collega’s. ‘Het gaat om facilitaire en logistieke functies in de winkel en het restaurant en om niet-verpleegkundige functies in de kliniek. Denk aan het meehelpen met het uitdelen van eten. Gedeeltelijk ontvangt het ziekenhuis voor deze medewerkers subsidies, voor het andere deel past het werk binnen de formatie. Zo realiseert MC Slotervaart budgetneutraal participatiebanen. Uit onderzoek van de Universiteit Maastricht komt zelfs een lichte plus.’

‘In de afgelopen vijf jaar hebben 100 leerlingen een jaar bij ons gewerkt en werkervaring opgedaan,’ aldus De Boer. ‘Een bovengemiddeld aantal van hen behaalt een diploma en een flinke groep stroomt door naar een vaste baan elders. Vijf jongeren hebben een permanente plek gekregen in onze organisatie.’

25 banen voor de doelgroep door jobcarving

Op deze manier heeft het ziekenhuis 20 banen gerealiseerd die permanent tijdelijk worden ingevuld en vijf plekken die permanent worden ingevuld. Ook in MC Zuiderzee in Lelystad wordt deze aanpak nu uitgerold. Daar worden 10 tot 20 banen voor de doelgroep gecreëerd. De banen zijn door middel van ‘jobcarving’ tot stand gekomen. Op afdelingen waar men ervoor open stond zijn, in samenspraak met het UWV en de Universiteit Maastricht, functies gecreëerd uit eenvoudige taken van andere functies en uit vrijwilligerswerk. Inge Reus is als interne jobcoach (gecertificeerd) betrokken bij dit project en OR-lid: ‘Door jobcarving krijgen we meer hooggekwalificeerde arbeid vrij, doordat er extra handen zijn voor eenvoudige taken. Met name verpleegkundigen kunnen zich daardoor beter richten op hun kwaliteiten.’ De Boer wijst erop dat het takenpakket zorgvuldig vastgesteld moet zijn. ‘Het moeten taken zijn die uitvoerbaar zijn voor de mensen, anders raken ze onzeker. Bovendien verlies je draagvlak in de organisatie als het niet lekker verloopt.’

In de organisatie is op dit moment breed draagvlak. Reus: ‘Het is belangrijk dat de afdeling meegenomen wordt in het hele proces. Het is niet verstandig om iemand zomaar ergens te plaatsen. Voordat iemand komt vindt er een gesprek plaats met het afdelingshoofd, collega’s en werkbegeleiders. We nemen het kandidaatprofiel mee en bespreken hoe taken en een leerdoel er uit zouden kunnen zien. Dan volgt ook altijd een gesprek met de afdeling en de leerling.’

Goede begeleiding

Reus heeft een bemiddelingsrol tussen het UWV, de afdelingen P&O en Onderwijs van het MC Slotervaart, de docenten van het ROC, de hoofden van dienst ,de werkbegeleiders en leerlingen. De begeleiding is intensief. Naast de functioneel leidinggevende heeft iedere leerling een coach waar hij mee kan sparren en stoom bij kan afblazen. De jobcoach vraagt iedere dag aan zowel leerling als werkbegeleider hoe het gaat en of er nog bijzonderheden zijn. Reus geeft een voorbeeld waar dat toe kan leiden: ‘Vorig jaar kwam een heel verlegen meisje bij ons werken. Ze kroop liever onder de tafel, dan dat ze aan de tafel kwam. Na een jaar heeft ze bij de diploma-uitreiking een zaal met 40 ouders/begeleiders toegesproken.’ Daar kan Reus tranen van in haar ogen krijgen. Het gebeurt natuurlijk ook wel eens dat een leerling zich niet thuis voelt of iets heel anders had verwacht. ‘Heel jammer,’ zegt Reus. ‘Door het UWV worden ze heel goed voorgelicht, maar pas als ze in het ziekenhuis zijn en opeens patiënten tegenkomen is het toch anders.’ Ook komt het voor dat er gedragsproblemen zijn. ‘Kwaliteit en veiligheid voor de patiënten en medewerkers is onze prioriteit. Wanneer het gedrag niet te handhaven is zetten we er een punt achter.’

Meestal gaat het goed en groeit het zelfvertrouwen van de leerlingen. Reus: ‘We zoeken naar een plek waar ze zich senang voelen en we stellen leerdoelen vast: wat wil je ontwikkelen op korte en lange termijn? In het begin zoeken we naar werkzaamheden die zeker gaan lukken. Iedere keer maken we het iets moeilijker zodat ze uiteindelijk bij een doel komen dat ze graag willen bereiken.’ Reus vindt het geweldig als het mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt lukt te functioneren binnen een arbeidsorganisatie. Voor een leerling ligt daardoor soms zelfs doorontwikkeling naar niveau 2, een eigen inkomen en zelfstandigheid in het verschiet. Reus: ‘Je ziet ze gewoon vooruit gaan, dat geeft enorm veel energie.’

Voorbeelden van functies voor de leerlingen

Patiëntenzorg:

  • serveren ontbijt, lunch en diner
  • zorgen voor voldoende drinken voor patiënten
  • praatje maken, krant voorlezen, openen verpakkingen, boterham smeren

Logistiek/transport

  • bevoorraden steriel materiaal in de kamers
  • bevoorraden linnengoed/onsteriel materiaal in de kamers
  • in orde maken van het nachtkastje (standaard materialen bevoorraden)
  • assisteren van de verpleegkundige bij vervoer van patiënten naar afdelingen/behandelkamer

Schoonmaak

  • schoonmaken keuken
  • afruimen en schoonmaken tafels
  • opruimen afval, vuilniszakken vervangen
  • bedden afhalen en opmaken
  • schoonmaken onderzoeksruimten
  • kledingkast schoonmaken bij ontslag van patiënt
  • schoonmaken bedhekken en papegaai

Meer informatie

In het filmpje MC Slotervaart biedt banen aan mensen met afstand tot arbeidsmarkt wordt de aanpak van het Slotervaart ziekenhuis verder uitgelegd.

Wilt u zelf ook aan de slag met het creëren van banen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt? De StAZ geeft een stimuleringspremie aan goede ideeën om mensen uit de doelgroep banenafspraak aan het werk te helpen. Lees meer over de stimuleringspremie.